Sertleşme Sorunu İle İlgili Sıkça Sorulan Sorular ve Cevapları

Sertleşme sorunu (erektil disfonksiyon), erkeklerde sık görülen ve farklı fiziksel veya psikolojik nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilen bir durumdur. Normal sertleşme süreci, sinir sistemi, damar yapısı ve hormonların birlikte çalışmasıyla gerçekleşir. Bu süreçte meydana gelen bozulmalar sertleşme sorununa yol açabilir.

Erektil disfonksiyon, genellikle kalp-damar hastalıkları, diyabet, hipertansiyon, hormonal dengesizlikler, sinir sistemi hastalıkları, bazı ilaçların kullanımı veya yaşam tarzı faktörleriyle ilişkilidir. Ayrıca stres, anksiyete, depresyon gibi psikolojik durumlar da etkili olabilir.

Tedavi seçenekleri hastanın klinik durumuna göre değişiklik gösterebilir. İlaç tedavileri, enjeksiyon uygulamaları veya vakum cihazları gibi cerrahi dışı yöntemler tercih edilebilir. Bu yöntemlerle yeterli sonuç alınamayan durumlarda cerrahi tedavi alternatifleri, yalnızca uzman bir hekimin değerlendirmesiyle gündeme gelebilir.

Hangi tedavinin uygun olduğuna dair karar, bireysel muayene ve uzman değerlendirmesi ile verilmelidir. Sertleşme sorunu yaşayan bireylerin bir üroloji uzmanına başvurmaları önerilir.

Genel Yaşanan Sertleşme Sorunu Sebepleri Nelerdir?

Erektil disfonksiyon birçok faktöre bağlı olarak gelişebilir. Aşağıda bazı yaygın nedenler yer almaktadır:

• Kalp-damar hastalıkları (hipertansiyon, damar tıkanıklığı, ateroskleroz)
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Hormon düzeylerinde bozukluklar (örneğin düşük testosteron)
• Sinir sistemi hastalıkları (MS, Parkinson, omurilik yaralanmaları)
• Obezite, sigara kullanımı, aşırı alkol tüketimi
• Stres, depresyon, anksiyete gibi psikolojik nedenler
• Bazı ilaçların yan etkileri (örneğin antidepresanlar, tansiyon ilaçları)

Dünya’da En Çok Görülen Sertleşme Sorunu Sebepleri Nelerdir?

Sertleşme sorununa neden olan durumlar genellikle aşağıdaki 6 başlık altında incelenmektedir:

1. Vasküler: Kalp-damar hastalıkları, hipertansiyon, diyabet, hiperlipidemi, sigara kullanımı, cerrahi veya radyoterapi sonrası değişiklikler
2. Nörolojik: Omurilik/beyin yaralanmaları, Parkinson, Alzheimer, MS, inme
3. Bölgesel faktörler: Peyronie hastalığı, penil travmalar
4. Hormonal: Hipogonadizm, hiperprolaktinemi, tiroid bozuklukları, kortizol değişimleri
5. İlaç ilişkili: Antidepresanlar, tansiyon ilaçları, antipsikotikler, madde veya alkol kullanımı
6. Psikojenik: Anksiyete, depresyon, ilişki problemleri, geçmiş travmalar

Yukarıda belirtilen faktörlerden özellikle kardiyovasküler hastalıklar, diyabet, hipertansiyon, obezite, sigara kullanımı ve depresyon, dünya genelinde erektil disfonksiyonla en sık ilişkilendirilen durumlardır.

Erektil disfonksiyonun (sertleşme sorununun) tedavisinde iki temel yaklaşım bulunmaktadır:

1. Cerrahi olmayan tedaviler
2. Cerrahi tedaviler

Tedavi süreci, hastanın genel sağlık durumu ve klinik bulgularına göre şekillenir. Cerrahi tedavilerin değerlendirilmesi, genellikle cerrahi dışı yöntemlerin uygulanması sonrasında yeterli yanıt alınamadığında gündeme gelir. Bu değerlendirme mutlaka bir üroloji uzmanı tarafından yapılmalıdır.

1. Cerrahi Olmayan Tedavi Seçenekleri

• Psikolojik destek ve danışmanlık
• Oral erektil disfonksiyon ilaçları (örneğin T*dal*fil, Sild*naf*l, V*rden*fil vb.)
• Penil enjeksiyon tedavileri
• Vakum ereksiyon cihazları

2. Cerrahi Tedavi Seçenekleri

• Penil protez implantasyonu
• Penil revaskülarizasyon (uygun hastalarda sınırlı endikasyona sahip cerrahi)

Hangi tedavi yönteminin uygun olduğu, yalnızca bireysel tıbbi değerlendirme ve uzman hekimin önerisiyle belirlenmelidir.

Sertleşme sorunu (erektil disfonksiyon), erkeklerde sık görülen ve farklı nedenlerle ortaya çıkabilen bir durumdur. Bu durum, cinsel ilişki için gerekli olan sertliğin sağlanamaması veya sürdürülememesi olarak tanımlanır. Genellikle hormonlar, sinir sistemi, damar yapısı ve psikolojik durumun birlikte etkileşimi ile ortaya çıkar.

Sertleşme Sorunu Nedir Hakkında Daha Ayrıntılı Bilgiler

Erektil disfonksiyon, çoğu zaman başka hastalıkların belirtisi olarak ortaya çıkar. Sertleşme süreci, hormonlar ve sinir sisteminden gelen uyarıların etkisiyle penis içindeki corpus cavernosum adı verilen dokulara kan dolması ile gerçekleşir. Testosteron gibi hormonların bu süreçte önemli rolü vardır.

Bu durum geçici olabileceği gibi, bazı kişilerde kalıcı şekilde de görülebilir. Tanının konulması ve tedavi planlaması, uzman bir üroloji hekimi tarafından yapılmalıdır.

Sertleşme Sorunu Neden Oluşur?

Sertleşme sorunu; psikolojik, hormonal, nörolojik veya vasküler nedenlerle ortaya çıkabilir. Aşağıdaki durumlar risk faktörü oluşturabilir:

• Sigara kullanımı
• Obezite
• Yüksek tansiyon
• Dislipidemi (kanda yağ dengesizliği)
• Hareketsiz yaşam tarzı

Ayrıca diyabet, omurilik hastalıkları, multiple skleroz veya bazı cerrahi müdahaleler sonrası da görülebilir.

Tedavi seçenekleri; ilaçlar, enjeksiyon tedavileri ve vakum cihazları gibi cerrahi dışı yöntemlerle başlar. Bu yöntemlerle yeterli yanıt alınamayan durumlarda, cerrahi tedavi alternatifleri de uzman hekim tarafından değerlendirilebilir.

Penil Protez Nedir ve Ne Zaman Değerlendirilir?

Penil protezler, cerrahi tedavi seçenekleri arasında yer alan ve corpus cavernosum yapısı içine yerleştirilen tıbbi cihazlardır. Cerrahi dışı tedavi yöntemlerinin başarısız olduğu ve hekim tarafından uygun görüldüğü durumlarda değerlendirilebilir.

Penil protezler genel olarak iki ana gruba ayrılır:

• Tek parçalı (malleable) protezler: Elle pozisyon verilebilen,

Sertleşme sorunu, genellikle ileri yaşlarda daha sık görülse de, bazı genç erkeklerde de ortaya çıkabilir. Özellikle diyabet ve kardiyovasküler hastalıklar gibi yaşa bağlı durumlar ilerledikçe, bu durumun görülme sıklığı artabilir.

Ancak genç yaşta görülen erektil disfonksiyon durumlarının nedenleri farklılık gösterebilir. Sertleşme mekanizmasını anlamak bu noktada faydalı olabilir: Cinsel uyarılma sonrasında penisteki düz kasların gevşemesi ve damarların genişlemesiyle kan penis dokusuna dolar. Bu kan, boşalmaya kadar peniste tutulur ve sertlik sağlanır.

Kan akışının bu şekilde sağlanamaması, bazı vakalarda damar yapılarındaki değişikliklere veya psikolojik nedenlere bağlı olabilir. Örneğin ateroskleroz (damar sertliği), damar duvarlarında birikim oluşmasıyla kan akışını zorlaştırabilir. Bu durum, özellikle ileri yaşlarda daha sık görülse de, bazı genç bireylerde de tespit edilebilmektedir.

Genç Erkeklerde Sertleşme Sorunu

Genç bireylerde erektil disfonksiyonun nedenlerini değerlendiren çeşitli çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmalardan birinde, yaşları 18 ila 49 arasında değişen bireylerde yapılan ultrason taramalarında, bazı durumlarda penise giden damarlarda akış kısıtlılığı yerine farklı mekanizmaların ön planda olduğu gözlemlenmiştir.

Bu çalışmada değerlendirilen kişilerde ereksiyonun başlamasından sonra sürdürülememesi durumu daha sık görülmüştür. Bu durum, venöz yetmezlik (venöz kaçak) olarak adlandırılan bir durumla ilişkili olabilir. Venöz yetmezlikte, penise gelen kan normal şekilde dolmasına rağmen, bu kan toplardamarlardan erkenden geri dönebilir. Bu da sertliğin sürdürülememesine neden olabilir.

Genç yaşta görülen sertleşme sorununun nedenlerinin değerlendirilmesi multidisipliner yaklaşım gerektirir. Doğru tanı ve uygun tedavi planlaması için bir üroloji uzmanına başvurulması önerilir.

Sertleşme sorunu, bireyden bireye farklı şekillerde tanımlanabilir. Toplumsal nedenlerle yaşanan çekinceler, bu durumun ne kadar yaygın olduğunu tespit etmeyi zorlaştırabilir. Sertleşme sorunu tanısı konulması için evrensel olarak kabul edilen net bir süre olmamakla birlikte, bazı uzman kuruluşlar bu belirtilerin 3 aydan uzun sürmesi halinde değerlendirme yapılmasını önermektedir.

Bu durum erkeklerin yaşamlarının farklı dönemlerinde ortaya çıkabilir ve bazı kişilerde geçici olabilir. Sertleşme sorununa neden olan faktörlerin belirlenmesi ve tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi, uzman bir üroloji hekiminin yapacağı bireysel değerlendirme ile mümkün olabilir.

Sertleşme sorunu, hem fiziksel hem de psikolojik birçok farklı faktörle ilişkilendirilebilir. Stres, kaygı ve performans anksiyetesi gibi psikolojik durumların yanı sıra, diyabet, hipertansiyon, yüksek kolesterol düzeyleri veya geçirilmiş bazı ürolojik cerrahiler gibi sağlık durumları da bu duruma katkıda bulunabilir.

Her birey farklı tıbbi ve psikolojik koşullara sahip olduğundan, sertleşme sorununa katkıda bulunan etkenler kişiden kişiye değişebilir. Nadir durumlarda, altta yatan belirgin bir fiziksel veya psikolojik neden olmaksızın da bu tür şikayetler görülebilir.

Bazı durumlarda yaş faktörü, sertleşme sorunu ile ilgili endişe kaynağı olabilir. Erektil disfonksiyon, yaş ilerledikçe daha sık rapor edilen bir durumdur. Bununla birlikte, bu durum yalnızca yaşla açıklanamaz; çünkü her yaş grubunda görülebilir.

İleri yaşlarda kardiyovasküler hastalıklar, diyabet ve hipertansiyon gibi sağlık sorunlarının daha sık görülmesi ve bu hastalıkların tedavisinde kullanılan bazı ilaçların yan etkileri, erektil disfonksiyona katkıda bulunabilir. Bu nedenle, yaşın tek başına bir neden değil, birçok faktörle birlikte değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmektedir.

Sertleşme sorunu, sıklıkla penise yeterli kan akışının sağlanamamasıyla ilişkilendirilir. Diyabet, hipertansiyon ve damar sertliği (ateroskleroz) gibi hastalıklar, dolaşım sistemini etkileyerek bu süreci zorlaştırabilir.

Ayrıca sinir sistemini etkileyen bazı durumlar da sertleşme işlevlerini etkileyebilir. İnme, omurga yaralanmaları, multipl skleroz veya Parkinson gibi nörolojik hastalıklar, beyin ve sinir sistemi üzerinden cinsel uyarıya verilen yanıtları zayıflatabilir.

Diyabet, hem damar hem de sinir sistemleri üzerinde etkili olabilen sistemik bir hastalıktır. Bu nedenle, bazı diyabetik bireylerde sertleşme sorunları yaşanabilir.

Cerrahi müdahale sonrası veya travma kaynaklı sinir ya da damar hasarı da penise kan akışını etkileyebilir. Prostat, mesane veya kalın bağırsak kanseri tedavisinde uygulanan bazı cerrahiler ya da radyoterapi süreçleri de bu tür etkiler yaratabilir.

Düşük testosteron seviyeleri, tiroid ve hipofiz bezi bozuklukları gibi hormonal nedenler de sertleşme sorunlarıyla ilişkilendirilmektedir. Penis içinde sert plak oluşumuna neden olan ve şekil değişikliğine yol açabilen bazı durumlar da bu süreçte rol oynayabilir.

Bazı ilaçların yan etkileri de bu tür şikayetlere katkıda bulunabilir. Özellikle kalp-damar sistemi, mide, uyku ve ruhsal denge ile ilgili bazı tedavilerde bu durum bildirilmiştir.

Alkol ve tütün kullanımı, madde bağımlılığı, dengesiz beslenme gibi yaşam tarzı faktörleri de genel sağlıkla birlikte cinsel işlevleri etkileyebilir.

Kronik böbrek yetmezliği, karaciğer hastalıkları, Alzheimer hastalığı, uyku apnesi ve KOAH gibi sistemik hastalıklar da bazı bireylerde bu tür şikayetlerin ortaya çıkmasında rol oynayabilir.

Sertleşme sorunları genellikle tek bir nedenden değil, birden fazla faktörün birlikte etkisiyle ortaya çıkar. Bu nedenle tanı ve tedavi süreçleri kişiye özel olmalı ve uzman bir hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Erektil disfonksiyon, hem fizyolojik hem de psikolojik birçok farklı faktörle ilişkilendirilebilen bir durumdur. Aşağıda bazı yaygın nedenler sınıflandırılmıştır:

Fizyolojik Nedenler

• Diyabet, hipertansiyon, kolesterol yüksekliği veya damar hastalıkları gibi durumlar, penise yeterli kan akışını etkileyebilir.
• Bazı hormonal dengesizlikler ve kullanılan bazı ilaçların yan etkileri, cinsel işlev üzerinde etkili olabilir.
• İnme, multipl skleroz (MS) gibi nörolojik hastalıklar, sinir sistemi yoluyla uyarıların iletiminde zorluklara neden olabilir.

Psikolojik Nedenler

• Stres, depresyon, anksiyete ve performans kaygısı gibi durumlar cinsel işlev üzerinde etkili olabilir.
• İlişki problemleri, geçmiş travmatik deneyimler veya cinsellikle ilgili olumsuz düşünceler de bu sürece katkıda bulunabilir.

Erektil disfonksiyonun nedeni çoğu zaman birden fazla faktörün bir araya gelmesiyle oluşur. Her bireyin durumu farklı olabileceğinden, değerlendirme süreci bir üroloji uzmanı tarafından yapılmalıdır.

Hangi Testler Sertleşme Sorununun Nedenlerini Belirlemeye Yardımcı Olabilir?

Erektil disfonksiyon şikayeti olan bireylerde, nedenin belirlenmesine yardımcı olmak için bazı değerlendirme yöntemleri kullanılabilir. Bu değerlendirmeler, hekim görüşmesi ve fiziki muayene ile başlar. Gerekli görülen durumlarda, ek laboratuvar testleri ve görüntüleme yöntemleri de uygulanabilir.

Fiziki Muayene ve Klinik Değerlendirme

• Sabah sertliği sorgusu: Uyku sırasında meydana gelen istemsiz ereksiyonların olup olmadığı sorulabilir. Bu değerlendirme, hormonal ve dolaşım sistemine dair bilgi verebilir.
• Nabız ve tansiyon değerlendirmesi: Kan basıncı parametreleri ve dolaşım sistemi incelenebilir.
• Rektal muayene: Hekimin uygun görmesi hâlinde prostatla ilgili bulgular değerlendirilebilir.
• Karın muayenesi: Bazı sistemik hastalıkların dışlama amacıyla karın bölgesi muayene edilebilir.

Laboratuvar ve Görüntüleme Testleri

• Serum testosteron düzeyleri
• Kan şekeri (glukoz) düzeyi
• Lipid profili
• Karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri
• Tiroid fonksiyon testleri
• İdrar analizi
• Vasküler değerlendirme (gerektiğinde)
• Farmakolojik enjeksiyon testi (uzman kontrolünde)
• Penil Doppler ultrasonu (renkli ultrasonografik damar haritalaması)

Uygulanacak testler, bireyin sağlık geçmişine, semptomlarına ve hekim değerlendirmesine göre değişiklik gösterebilir. Tanı ve tedavi planlaması, yalnızca uzman bir hekim tarafından yapılmalıdır.

Sertleşme sorunu ile başvuran bireylerde, altta yatan nedenlerin belirlenmesi klinik değerlendirme süreci gerektirir. Bu süreç, hekimin hastayla yapacağı kapsamlı bir görüşme, fiziki muayene ve gerekli görülmesi hâlinde bazı laboratuvar testlerini içerebilir.

Her bireyin durumu farklılık gösterebileceği için, değerlendirme süreci kişiye özel planlanmalı ve yalnızca uzman bir hekim tarafından yürütülmelidir.

Sertleşme sorunu değerlendirmesinde, bazı vakalarda uzmanlar tarafından yapılandırılmış değerlendirme ölçekleri kullanılabilir. Bu araçlar, bireyin kendi deneyimlerini daha iyi ifade etmesine yardımcı olmak amacıyla geliştirilmiştir.

Bu amaçla kullanılan yöntemlerden biri de uzman görüşü eşliğinde uygulanabilen ereksiyon sertlik değerlendirme ölçeğidir. Bu ölçek, kişinin cinsel ilişki sırasında yaşadığı sertlik düzeyini kendi algısına göre ifade etmesine yardımcı olur.

Uygun değerlendirme yöntemi, bireyin şikâyeti, tıbbi öyküsü ve uzman hekimin değerlendirmesi doğrultusunda belirlenmelidir. Bu tür araçlar, yalnızca hekimin yönlendirmesi ile kullanıldığında anlamlı sonuçlar verir.

Doktor Görüşmesinde Hangi Sorular Gündeme Gelebilir?

Sertleşme sorunu ile ilgili başvuru yapan bireylerde, hekim tarafından yapılacak değerlendirme sürecinde çeşitli konular gündeme gelebilir. Bu görüşme, hem fizyolojik hem de psiko-sosyal faktörleri anlamaya yönelik olabilir.

Olası Soru Başlıkları

• Ne zamandır sertleşme ile ilgili şikâyetiniz var?
• Bu durum aniden mi başladı, zamanla mı gelişti?
• Uyandığınızda istemsiz ereksiyonlar (sabah sertliği) yaşıyor musunuz?
• Cinsel ilişki sırasında yeterli sertlik sağlanabiliyor mu?
• Bu durum farklı partnerlerde veya zamanlarda değişiyor mu?
• Cinsel istek, boşalma veya orgazm ile ilgili farklı şikâyetleriniz oldu mu?
• Bu durumun ilişkiniz veya öz güveniniz üzerinde etkisi oldu mu?
• Herhangi bir sağlık sorunu nedeniyle sürekli ilaç kullanıyor musunuz?
• Kullandığınız ilaçları belirtir misiniz?
• Sigara, alkol veya başka maddelerin kullanımı söz konusu mu?
• Geçmişte pelvik bölgede operasyon veya travma öykünüz var mı?
• İdrar yapma ile ilgili herhangi bir sorun yaşıyor musunuz?

Psiko-Sosyal Etkenlerle İlgili Sorular

• Partnerinizle olan ilişkiniz hakkında nasıl hissediyorsunuz?
• Cinsel yaşamınızda son dönemde bir değişiklik oldu mu?
• Günlük yaşamınızda yoğun stres altında olduğunuzu düşünüyor musunuz?
• Bir psikologla görüşmeyi düşündünüz mü veya böyle bir geçmişiniz var mı?

Bu sorular yalnızca hekimin değerlendirme sürecini kolaylaştırmak amacıyla yöneltilir. Değerlendirme ve olası tanı, yalnızca bir uzman hekim tarafından yapılabilir. Her bireyin durumu kendine özgüdür; bu nedenle doktor-hasta görüşmesi kişisel koşullara göre şekillendirilir.

Sertleşme Sorunu Hakkında Doktorunuza Sorabileceğiniz Bazı Sorular

• Sertleşme sorunumun psikolojik bir nedeni olabilir mi, yoksa altta yatan fiziksel bir durum mu söz konusu?
• Bu durum yaşla birlikte daha sık görülür mü, yoksa her yaşta ortaya çıkabilir mi?
• Sertleşme sorunum, kalp-damar hastalığı, diyabet veya böbrek hastalığı gibi başka tıbbi durumlarla ilişkili olabilir mi?
• Bu konuda sadece üroloji uzmanına mı danışmalıyım, yoksa endokrinoloji, psikiyatri veya cinsel terapi gibi başka alanlarda da değerlendirme yapılmalı mı?
• Yaşam tarzı faktörleri (örneğin beslenme, sigara, alkol kullanımı, egzersiz düzeyi, uyku düzeni) bu durum üzerinde etkili olabilir mi?
• Farklı sertleşme sorunu türleri mevcut mudur? Bu farklılıklar değerlendirme sürecini etkiler mi?
• Benim durumum için hangi tedavi seçeneklerini uygun görüyorsunuz? Bu yöntemlerin avantajları ve sınırlamaları nelerdir?
• Önerilen tedavi yeterli sonuç vermezse, bir sonraki adım ne olabilir?
• Oral tedavi seçenekleri hakkında bilgi alabilir miyim? (örneğin fosfodiesteraz tip 5 inhibitörleri gibi)

Yukarıdaki sorular yalnızca hekimin değerlendirme sürecini desteklemek ve hastanın bilgilendirilmesini kolaylaştırmak amacıyla önerilmiştir. Her bireyin durumu farklıdır; uygun tanı ve tedavi kararı sadece uzman bir hekim tarafından verilebilir.

Daha Önce Uygulanan Testler ve Tedavilerle İlgili Sorular

• Bugüne kadar sertleşme sorunumun nedenini araştırmak için herhangi bir test yaptırdım mı? (Örneğin renkli Doppler ultrason, enjeksiyon testleri vb.)
• Sertleşme sorununun tedavisi için daha önce herhangi bir yöntem denedim mi?
• Uygulanan bu tedaviden ne tür bir yanıt aldım?
• Kullanılan ilaçları düzenli şekilde kullandım mı?
• Bu tedaviler sırasında herhangi bir yan etki yaşadım mı? (Örneğin baş ağrısı, baş dönmesi, çarpıntı gibi)

Bu tür sorular, hekimin mevcut durumu değerlendirmesine yardımcı olabilir. Tanı ve tedaviye yönelik tüm kararlar, yalnızca uzman bir hekim tarafından belirlenmelidir.

Cerrahi Tedavi Seçeneklerinden Biri: Penil Revaskülarizasyon

Cerrahi dışı tedavi seçeneklerinin yeterli etki göstermediği bazı durumlarda, cerrahi müdahaleler değerlendirilebilir. Bu müdahaleler arasında, belirli hastalarda uygulanabilen penil revaskülarizasyon cerrahisi de yer alır.

Penil revaskülarizasyon, belirli damar yollarının yeniden düzenlenerek penise yönlendirilmesini hedefleyen cerrahi bir yöntemdir. Bazı kaynaklarda “penis için damar bypass’ı” olarak da adlandırılır. Bu yöntem, uygun damar yapısına sahip sınırlı sayıda bireyde değerlendirilebilir.

Tedavinin uygulanabilirliği ve etkisi; yaş, genel sağlık durumu ve eşlik eden hastalıklar gibi bireysel faktörlere bağlıdır. Bu nedenle söz konusu cerrahi müdahale, ancak uzman bir hekim tarafından yapılacak detaylı değerlendirme sonucunda önerilebilir.

Cerrahi sonrası süreç ve uzun vadeli tedavi planlaması kişiye özgüdür. Bazı durumlarda, ileri dönemlerde farklı cerrahi seçeneklerin de değerlendirilmesi gerekebilir.

Seks Hormonları ve Metabolik Etkileri

Vücuttaki en önemli seks hormonları arasında östrojen ve testosteron yer alır. Kadın ve erkek vücudu her iki hormonu da üretir; ancak hormonların üretim düzeyi, bireylerin biyolojik özellikleri ve metabolizması üzerinde farklı etkiler oluşturabilir.

Yağ dokusunun artmasıyla birlikte östrojen seviyelerinde değişim gözlemlenebilir. Bu durum bazı metabolik bozukluklarla ilişkilendirilmektedir. Bilimsel araştırmalarda, metabolik sendromun bir parçası olarak değerlendirilen obezite, dislipidemi ve glukoz intoleransının, genel sağlık üzerinde çeşitli etkileri olduğu bildirilmektedir.

Hormon düzeylerinin cinsel sağlık üzerindeki etkileri bireyden bireye farklılık gösterebilir. Tedavi planlaması kapsamında hormonlarla ilgili değerlendirme yapılması gerekiyorsa, bu durum mutlaka bir hekim tarafından bireysel olarak ele alınmalıdır.

Hekiminiz, önerilecek her türlü tedavi öncesinde olası etkiler, riskler ve beklentiler hakkında sizi bilgilendirecektir. Bu tür değerlendirmeler, tedavi karar sürecinin önemli bir parçasıdır.

Diyabet ve Sertleşme Sorunu Arasındaki İlişki

Bazı bilimsel çalışmalarda, sertleşme sorununun diyabetli bireylerde daha sık görülebildiği bildirilmiştir. Diyabet, damar ve sinir sistemine etkisi nedeniyle cinsel işlevlerde çeşitli değişikliklere yol açabilir.

Sertleşme sorununun görülme yaşı, süresi ve şiddeti bireysel sağlık durumuna, hastalığın yönetimine ve yaşam tarzı faktörlerine bağlı olarak değişiklik gösterebilir.

Diyabetin iyi yönetilmesi, genel sağlıkla birlikte cinsel işlevlerin korunmasına da katkı sağlayabilir. Ancak her bireyin durumu farklı olduğundan, bu tür ilişkiler yalnızca hekim değerlendirmesiyle ele alınmalıdır.

Diyabet ve Sertleşme Fonksiyonları

Diyabet, vücudun kan şekeri düzeylerini düzenleme biçimini etkileyen kronik bir durumdur. Sindirim sonrası kana geçen glikoz, enerji kaynağı olarak kullanılmak üzere insülin hormonu yardımıyla hücrelere taşınır. Diyabetli bireylerde, insülin üretimi ya azalmış ya da etkili kullanılamıyor olabilir.

Kan şekeri düzeylerinde uzun vadeli dengesizlikler, vücutta çeşitli sistemleri etkileyebilir. Bunlar arasında sinir iletimi ve damar sağlığı da yer alır. Literatürde, bazı diyabetli bireylerde bu durumların cinsel işlev üzerinde etkili olabileceğine dair bulgular mevcuttur.

Özellikle nöropati (sinir duyarlılığının azalması) ve vasküler (damarsal) değişiklikler, bireylerin cinsel sağlık açısından farklı deneyimler yaşamasına neden olabilir. Bu tür yakınmalarınız varsa, değerlendirme için bir uzman hekime başvurmanız önerilir.

Diyabetli Erkeklerde Sertleşme Sorunu

Sertleşme sorunu, diyabet tanısı almış bireylerde daha sık rapor edilen bir durumdur. Bu ilişki, damar ve sinir sistemine etkisiyle diyabetin genel sağlık üzerindeki etkilerinden biri olabilir.

Bazı bilimsel yayınlarda, diyabetli bireylerde sertleşme sorununun daha erken yaşlarda görülebildiği ve şiddetinin zamanla artabildiği belirtilmiştir. Ancak bu durum bireysel sağlık durumu, yaş, tedaviye uyum ve yaşam tarzı gibi birçok faktöre bağlıdır.

Hekim değerlendirmesi doğrultusunda, bazı tedavi seçeneklerinin (örneğin oral ilaçlar, enjeksiyonlar veya cerrahi yöntemler) kişiye özel olarak planlanması mümkündür. Her tedavi seçeneğinin uygunluğu, potansiyel faydaları ve sınırlılıkları, yalnızca uzman bir hekim tarafından değerlendirilmeli ve önerilmelidir.

Sertleşme sorunları, bazı durumlarda sistemik dolaşım bozukluklarına işaret edebilir. Bu nedenle bireyin genel sağlık durumu göz önünde bulundurularak kapsamlı bir değerlendirme yapılması önemlidir.

Prostat Nedir?

Prostat, yalnızca erkeklerde bulunan bir salgı bezidir ve genellikle ceviz büyüklüğündedir. Mesanenin hemen altında yer alır ve idrar kanalı olarak görev yapan üretrayı çevreler.

Prostat, üreme sisteminin bir parçasıdır. Boşalma sırasında salınan meni sıvısının bir bölümünü üretir. Bu sıvı, spermlerin taşınmasına ve korunmasına yardımcı olan besleyici içeriklere sahiptir.

Prostatın işlevi, hem idrar boşaltım sistemi hem de üreme sistemi açısından önemlidir. Zamanla büyüyebilir ve bazı bireylerde idrar yapma güçlüğü gibi belirtilerle ilişkilendirilebilir. Bu tür durumlar uzman hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Prostat Bezinde Sık Görülen Üç Durum

Prostat, zaman içinde çeşitli değişiklikler gösterebilen bir organdır. Aşağıda, prostatla ilişkili olarak en sık bildirilen üç durum özetlenmiştir:

• Prostat iltihabı (Prostatit): Prostat dokusunun iltihaplanması durumudur. Bazı vakalarda antibiyotik tedavisi gerekebilir. Bu durum, akut veya kronik formda ortaya çıkabilir ve semptomları bireyden bireye değişebilir.
• Benign Prostat Hiperplazisi (BPH): Genellikle “iyi huylu prostat büyümesi” olarak tanımlanır. Özellikle 50 yaş üzerindeki erkeklerde daha sık görülür. Prostatın büyümesi, üretraya baskı yaparak idrar yapma ile ilgili bazı zorluklara yol açabilir. Bu durumla ilişkili belirtiler “alt idrar yolu semptomları” (LUTS) olarak adlandırılır.
• Prostat kanseri: Prostat hücrelerinde kontrolsüz büyüme ile karakterize edilen bir durumdur. Bazı ülkelerde yaşlı erkekler arasında sıkça rapor edilen bir kanser türüdür. Prostat kanseri ile ilgili tarama, tanı ve tedavi seçenekleri yalnızca uzman bir hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Her bireyin durumu farklıdır. Prostat sağlığı ile ilgili sorularınız varsa, değerlendirme ve öneri için bir üroloji uzmanına danışmanız önerilir.

Prostat problemleri olan erkeklerde sertleşme bozukluğu olması sık rastlanan bir durumdur. Problem ne kadar şiddetli olursa, sertleşme bozukluğu da o kadar şiddetli olur. Bu zorluklar,

* Geceleri çok sık idrara çıkmak
* İdrar akışı olmadığı halde sık ve acilen idrara çıkma ihtiyacı hissetmek veya
* İdrara çıkmakta zorlanmak gibi belirtiler olabilir. Bu semptomlar BPH’ne (iyi huylu prostat büyümesi) bağlı olabilir. Yapılan bilimsel çalışmalar (1,2,3,4) alt üriner sistem semptomları (AÜSS) BPH ve Sertleşme bozukluğu arasında güçlü ve tutarlı bir bağlantı olduğunu göstermiştir.

İyi huylu prostat büyümesi veya prostat kanseri tedavisi için tüm prostat bezinin cerrahi olarak çıkarılması (Radikal Prostatektomi) veya mesane kanserinin tedavisi için mesane ve prostatın cerrahi olarak çıkarılması genellikle penise giden sinirlere ve arterlere zarar verir. Bu durumda erektil disfonksiyona yani erkeklerde sertleşme bozukluğuna neden olur. Sertleşme bozukluğu prostat kanserinin tedavisinde sık olarak kullanılan halk arasında ışın tedavisi olarak bilinen radyasyon tedavisinden de kaynaklanabilir. Ayrıca, prostat kanseri bulunduğu organ olan prostatın dışında diğer organlara yayıldığında (metastaz) başvurulan bir tedavi şekli olan hormon tedavisi de erkeğin cinsel arzusunu ve sertleşme fonksiyonunu azaltır.

Radikal Prostatektomi ve Cinsel İşlev

Radikal prostatektomi, prostat kanseri tanısı konulan bireylerde uygulanan bir cerrahi tedavi yöntemidir. Bu işlem, prostat bezinin ve çevresindeki bazı dokuların cerrahi olarak tamamen çıkarılmasını içerir.

Bu tür ameliyatlar sonrası bazı bireylerde cinsel işlevlerde değişiklikler meydana gelebilir. Bu değişiklikler, özellikle sertleşme fonksiyonlarını etkileyebilir. Prostat çevresinde bulunan sinir yapılarına yönelik cerrahi müdahale, geçici veya kalıcı sertleşme sorunlarına neden olabilir.

Sertleşme fonksiyonu üzerindeki etkiler; kişinin yaşı, genel sağlık durumu, tümörün yayılım derecesi ve ameliyat öncesi cinsel işlev düzeyine göre değişkenlik gösterebilir. Cerrahi sırasında sinir koruyucu tekniklerin uygulanması mümkün olsa da, her bireyde aynı sonuçların elde edilmesi beklenemez.

Ameliyat sonrası iyileşme süreci boyunca sertleşme fonksiyonunun zamanla geri dönmesi mümkündür. Bu süreç bireyseldir ve birkaç ay ila bir yıl veya daha uzun sürebilir. Uzman hekimler, uygun görülmesi durumunda farklı tedavi seçenekleriyle sürecin desteklenmesini önerebilir.

Radikal prostatektomi sonrası bazı bireylerde meni akışı olmaksızın orgazm (kuru orgazm) ya da penis boyunda kısalma gibi diğer değişiklikler de gözlemlenebilir. Bu tür durumların değerlendirilmesi ve yönetimi, hekiminizle yapılacak görüşmeler doğrultusunda ele alınmalıdır.

Sertleşme Sorunu Tedavisinde Sık Kullanılan Yöntemler

1. Oral Tedavi (Fosfodiesteraz Tip 5 İnhibitörleri – PDE5I):
   Bu grup ilaçlar, cinsel uyarılma sırasında penise olan kan akışını artırmaya yönelik geliştirilmiştir. Yalnızca reçete ile temin edilebilirler. Her birey için uygunluk durumu farklılık gösterebilir; bu nedenle kullanım öncesi mutlaka bir hekime danışılmalıdır.
2. Enjeksiyon Tedavisi:
   Bazı vakalarda, doğrudan penise uygulanan enjeksiyonlar ile sertleşme sağlanması amaçlanabilir. Uygulanan ilaçlar farklı kombinasyonlar içerebilir ve sadece uzman hekim önerisiyle reçete edilebilir. Uygulama sıklığı, doz ve süresi bireysel sağlık durumuna göre belirlenmelidir.
3. Penil İmplantlar (Mutluluk Çubuğu):
   Cerrahi olarak uygulanan bu yöntem, diğer tedavi seçeneklerinin yeterli olmadığı bazı durumlarda uzman hekim değerlendirmesiyle gündeme gelebilir. Uygun model seçimi ve cerrahi planlama, hastanın sağlık durumu, beklentileri ve ürolojik değerlendirme sonucuna göre belirlenmelidir.

Her tedavi seçeneğinin uygunluğu, potansiyel riskleri ve faydaları bireysel olarak değerlendirilmelidir. Tedaviye karar vermeden önce mutlaka bir üroloji uzmanı ile görüşülmesi tavsiye edilir.

Prostat Cerrahisi Sonrası Oral Tedavi Seçenekleri

Prostat cerrahisi sonrası cinsel işlevde değişiklik yaşayan bazı bireylerde, hekim önerisi doğrultusunda çeşitli tedavi seçenekleri değerlendirilebilir. Bunlar arasında ağızdan alınan, yalnızca reçete ile temin edilebilen ilaç grupları da yer alabilir. Bu ilaçlar, fosfodiesteraz tip 5 inhibitörleri (PDE5I) olarak bilinir.

Bu ilaçlar cinsel uyarılma sırasında penise kan akışını desteklemeyi amaçlayan bir etki mekanizmasına sahiptir. Uygunluk ve etkinlik, bireysel sağlık durumu ve cerrahi sonrası anatomik koşullara bağlı olarak değişebilir.

Sinirlerin veya damar yapısının cerrahi sırasında etkilenmesi durumunda, bu tür ilaçların etkinliği sınırlı olabilir. Bu nedenle tedavi planlaması yalnızca uzman bir hekimin değerlendirmesi ile yapılmalıdır.

Penil Protezler Hakkında

Penil protezler, halk arasında Mutluluk Çubuğu olarak da adlandırılır. Diğer tedavi yöntemlerinden yeterli sonuç alınamayan bazı durumlarda, cerrahi seçenek olarak değerlendirilebilirler.

Bu protezler, cinsel ilişki için gereken sertliği sağlamak amacıyla penis içerisine cerrahi olarak yerleştirilir. Mevcut modeller, farklı anatomik ve klinik ihtiyaçlara göre değişkenlik gösterebilir.

Tedavi planlamasında penil protez uygulaması, bireyin genel sağlık durumu, beklentileri ve önceki tedavilere verdiği yanıta göre, sadece uzman bir hekimin önerisi doğrultusunda değerlendirilebilir.

Enjeksiyon Tedavisi Hakkında

Enjeksiyon tedavileri, bazı hastalarda hekim değerlendirmesiyle önerilebilecek tedavi seçenekleri arasında yer alabilir. Bu yöntemde, belirli ilaçlar doğrudan penis dokusu içerisine enjekte edilerek sertleşme sağlanması amaçlanır.

Etki düzeyi, tedaviye yanıt ve tolerans bireysel faktörlere göre farklılık gösterebilir. Bazı araştırmalar, bu yöntemin belirli hasta gruplarında olumlu sonuçlar verdiğini bildirmiştir. Ancak uygulama sıklığı, dozaj ve tedavi süresi mutlaka uzman bir hekim tarafından bireysel olarak planlanmalıdır.

Enjeksiyon tedavisine başlamadan önce, bu yöntemin olası fayda ve sınırlılıkları hakkında bilgi alınması ve tedaviye dair kararın uzman hekimle birlikte verilmesi önerilir.

Radikal Prostatektomi Sonrası Görülebilecek Değişiklikler

Radikal prostatektomi sonrası bazı erkeklerde, penis boyutunda değişiklik hissi rapor edilebilmektedir. Bu durum, genellikle bireysel anatomi, cerrahi teknik, iyileşme süreci ve doku elastikiyeti gibi faktörlere bağlı olarak farklılık gösterebilir.

Bilimsel yayınlarda, bazı hastaların penis uzunluğunda subjektif veya ölçülebilir düzeyde azalma yaşadığını bildirdiği çalışmalara rastlanmıştır. Ancak bu durum her birey için geçerli değildir ve süreklilik göstermez.

Bu tür cerrahi sonrası ortaya çıkabilecek fiziksel değişikliklerin değerlendirilmesi, sadece uzman bir hekim tarafından yapılmalı ve bireysel tedavi planı buna göre şekillendirilmelidir.

Prostat Cerrahisi Sonrası Cinsel Aktivite ve İdrar Sızıntısı

Bazı erkekler, prostat cerrahisi sonrası cinsel aktivite veya orgazm sırasında idrar sızıntısı yaşayabilir. Bu durum, bireyden bireye farklılık gösteren bir durumdur ve farklı faktörlere bağlı olarak ortaya çıkabilir.

Zaman içerisinde bu tür yakınmaların değişiklik gösterebileceği bildirilmiştir. Sızıntı yaşayan bireyler, bu durumu hekime danışarak ele alabilirler.

Bazı kaynaklarda, mesanenin cinsel aktivite öncesinde boşaltılmasının sızıntı olasılığını azaltabileceği ifade edilmiştir. Ancak her öneri her birey için uygun olmayabileceğinden, bu konuda hekimin görüşü önemlidir.

Prostat Kanserinde Tedavi Seçenekleri

Prostat kanseri tanısı alan bireylerde, hastalığın evresi ve bireysel sağlık durumuna göre çeşitli tedavi seçenekleri değerlendirilebilir. Bu seçenekler arasında cerrahi müdahale, hormonal tedavi ve radyoterapi gibi yöntemler yer alabilir.

Bazı merkezlerde, belirli hasta grupları için odaklanmış ultrason enerjisi kullanılan alternatif yöntemler de uygulanabilmektedir. Bu tür yöntemlerin uygunluğu, yalnızca uzman bir hekimin değerlendirmesiyle belirlenmelidir.

Brakiterapi Nedir?

Brakiterapi, radyoterapinin bir türüdür ve prostat kanseri tedavisinde belirli durumlarda tercih edilebilir. Bu yöntemde, radyasyon kaynağı prostat dokusuna geçici (geçici brakiterapi) veya kalıcı (kalıcı brakiterapi) olarak yerleştirilebilir.

Brakiterapi, bağımsız bir tedavi yöntemi olarak ya da diğer tedavilerle kombine şekilde uygulanabilir. Uygulama sürecine bağlı olarak bazı hastalarda sık idrara çıkma, idrarda veya dışkıda kan, ishal ya da sertleşme fonksiyonlarında değişiklikler rapor edilmiştir.

Tedavi planlaması sürecinde, olası yan etkiler ve beklentiler hakkında hekiminizle ayrıntılı şekilde konuşmanız önerilir. Tüm tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi bireysel durumunuza özel yapılmalıdır.

Radyasyon Tedavisinin Olası Etkileri

Radyoterapi, prostat kanseri gibi durumlarda bazı bireylerde uygulanabilen bir tedavi yöntemidir. Bu yöntemde yüksek enerjili radyasyon, hedeflenen kanser hücrelerine odaklanarak etki gösterir.

Radyasyon, çevre dokular üzerinde de etki oluşturabileceğinden, bazı bireylerde cinsel işlevlerde değişiklikler yaşanabilir. Bu değişikliklerin ortaya çıkma şekli ve süresi kişisel sağlık durumu, tedavi tipi ve uygulama bölgesine göre farklılık gösterebilir.

Olası Cinsel Etkiler

• Sertleşme fonksiyonlarında azalma
• Orgazm kalitesinde değişiklik
• Boşalma sırasında rahatsızlık hissi
• Boşalma miktarında azalma

Bu tür etkilerin görülüp görülmeyeceği ve şiddeti kişiden kişiye değişmektedir. Tedavi öncesinde veya sonrasında bu konularda hekiminizle açık bir şekilde görüşmeniz, bireysel riskleri anlamanıza yardımcı olacaktır.

Radyasyon Tedavisi Sonrası Sertleşme Fonksiyonları

Radyasyon tedavisi, bazı bireylerde uzun dönemli cinsel işlev değişikliklerine neden olabilen bir tedavi yöntemidir. Sertleşme fonksiyonlarında farklı düzeylerde azalma, uygulama bölgesi, tedavi tipi ve bireyin genel sağlık durumu gibi faktörlere bağlı olarak değişebilir.

Bilimsel çalışmalarda, bazı hastalarda tedavi sonrası belirli oranlarda sertleşme sorunları bildirildiği gözlemlenmiştir. Ancak bu tür etkilerin görülme sıklığı kişisel özelliklere göre büyük farklılıklar gösterebilir. Özellikle yaş, eşlik eden hastalıklar, daha önce alınan tedaviler ve mevcut damar/ sinir sağlığı bu süreci etkileyen başlıca faktörlerdendir.

Tedavi planlaması yapılırken, potansiyel riskler ve beklentiler konusunda hekiminizle kapsamlı şekilde görüşmeniz önerilir.

Radyoterapi Sonrası Cinsel Fonksiyonlardaki Olası Değişiklikler

Radyoterapi sonrası bazı erkeklerde zaman içinde sertleşme fonksiyonlarında değişiklikler meydana gelebilir. Bu değişikliklerin görülme süresi ve düzeyi, uygulanan tedavi tipi, radyasyon dozu, tedavi alanı ve bireyin genel sağlık durumu gibi birçok faktöre bağlı olarak farklılık gösterebilir.

Radyasyon tedavisine bağlı olarak ortaya çıkan cinsel işlev etkilerinin bazı durumlarda zamanla geliştiği ve belirli bir sürede fark edildiği bildirilmiştir. Ancak bu durum her bireyde aynı şekilde görülmeyebilir ve değişkenlik gösterebilir.

Bu sürecin doğru şekilde yönetilebilmesi için hekiminizle düzenli takip yapılması ve yaşanan değişikliklerin değerlendirilmesi önemlidir.

Peyronie Hastalığı (PH) Nedir?

Peyronie hastalığı, bazı erkeklerde penis içerisinde yer alan korpus kavernosum adlı yapıları çevreleyen tunika albuginea tabakasında doku değişikliği meydana gelmesiyle ilişkilendirilen bir durumdur. Bu değişiklik, zamanla belirli bölgelerde sert plak oluşumuna ve peniste şekil farklılıklarına yol açabilir.

Bazı bireylerde bu değişiklikler, ereksiyon sırasında eğrilik, gerginlik hissi veya ağrı gibi yakınmalara neden olabilir. Ancak her bireyde bu belirtilerin şiddeti ve süresi farklılık gösterebilir.

Peyronie hastalığına benzer semptomlar yaşıyorsanız, değerlendirme ve uygun yönlendirme için bir üroloji uzmanına başvurmanız önerilir.

Peyronie Hastalığının Olası Etkileri

Penis dokusundaki değişikliklerle ilişkili olan Peyronie hastalığı, bazı bireylerde farklı semptomlara yol açabilir. Bunlar arasında en sık bildirilenlerden biri, ereksiyon sırasında peniste gözlemlenen eğriliktir.

Buna ek olarak bazı erkeklerde gerginlik hissi, ağrı ya da penis uzunluğunda subjektif farklılık hissi oluşabilir. Bu belirtilerin görülme şekli ve şiddeti bireysel olarak değişiklik gösterebilir.

Bu tür fiziksel değişikliklerin, özellikle cinsel yaşamla ilişkili stres veya kaygı gibi psikolojik etkiler yaratabileceği durumlar da bildirilmektedir. Şikâyetlerin kapsamlı şekilde değerlendirilmesi ve uygun yönlendirme için bir üroloji uzmanıyla görüşülmesi tavsiye edilir.

Peyronie Hastalığında Sertleşme Fonksiyonları

Peyronie hastalığı olan bazı erkeklerde, sertleşme fonksiyonlarında değişiklikler gözlemlenebilir. Bu durum, penisteki yapısal değişikliklerin damar ve sinir yapıları üzerindeki etkisine bağlı olarak ortaya çıkabilir.

Bilimsel literatürde, Peyronie hastalığı ile ereksiyon kalitesinde azalma arasında bağlantı kuran çalışmalar bulunmaktadır. Ancak bu tür etkiler kişisel sağlık durumu, yaş, eşlik eden hastalıklar ve hastalığın evresi gibi birçok faktöre bağlı olarak farklılık gösterebilir.

Cinsel işlevde yaşanan değişikliklerle ilgili sorularınız varsa, detaylı değerlendirme ve yönlendirme için bir üroloji uzmanıyla görüşmeniz önerilir.

Peyronie Hastalığı ve Sertleşme Fonksiyonları

Sertleşme fonksiyonlarında değişiklik yaşayan ve aynı zamanda Peyronie hastalığı ile ilişkili semptomlar gösteren bireylerde, uzman hekim değerlendirmesi doğrultusunda çeşitli tedavi yaklaşımları değerlendirilebilir.

Penisinizde yapısal değişiklikler, eğrilik veya sertlik gibi farklılıklar fark ediyorsanız, bu belirtileri hekiminizle görüşmeniz önerilir. Uzman bir değerlendirme sonrasında, mevcut bulgulara göre kişisel bir tedavi planı oluşturulabilir.

1 https://www.healthline.com/health/erectile-dysfunction#causes

2 https://uptodate.com/contents/epidemiology-and-etiologies-of-male-sexual-dysfunction

1 https://www.uptodate.com/contents/epidemiology-and-etiologies-of-male-sexual-dysfunction

2 https://www.uptodate.com/contents/treatment-of-male-sexual-dysfunction

3 https://uroweb.org/wp-content/uploads/EAU-Guidelines-on-Male-Sexual-Dysfunction-2019.pdf

4 https://www.rigicon.com/hydrophilic-malleable-penile-prosthesis/

5 https://www.rigicon.com/inflatable-penile-prosthesis/

Kamenov et al. Exp Clin Endocrinol Diabetes 2015

Maiorino et al. Diabetes Metab Syndr Obes. 2014

Kızılay et al., Sex Med Rev. 2017

(*) Erectile dysfunction post-radical prostatectomy – a challenge for both patient and physician
O Bratu,*,** I Oprea,*** D Marcu,* D Spinu,*,** A Niculae,**,**** B Geavlete,**,***** and D Mischianu*,**

(*) Erectile dysfunction post-radical prostatectomy – a challenge for both patient and physician
O Bratu,*,** I Oprea,*** D Marcu,* D Spinu,*,** A Niculae,**,**** B Geavlete,**,***** and D Mischianu*,**

(*) Sexual Dysfunction After Radical Prostatectomy
Raanan Tal, John P. Mulhall in Sexual Function in the Prostate Cancer Patient (2009)

(*) Sexual Dysfunction After Radical Prostatectomy
Raanan Tal, John P. Mulhall in Sexual Function in the Prostate Cancer Patient (2009)

(*)Erectile dysfunction following radiotherapy and brachytherapy for prostate cancer: pathophysiology, prevention and treatment
Cem Akbal, İlker Tinay, Ferruh Şimşek & Levent N. Turkeri
International Urology and Nephrology volume 40, pages355–363(2008)

(*)Erectile dysfunction following radiotherapy and brachytherapy for prostate cancer: pathophysiology, prevention and treatment
Cem Akbal, İlker Tinay, Ferruh Şimşek & Levent N. Turkeri
International Urology and Nephrology volume 40, pages355–363(2008)

(*) The prevalence of Peyronie’s disease: results of a large survey
U. Schwarzer F. Sommer T. Klotz M. Braun B. Reifenrath U. Engelmann
First published:07 July 2008 https://doi.org/10.1046/j.1464-4096.2001.02436.x

(*) The prevalence of Peyronie’s disease: results of a large survey
U. Schwarzer F. Sommer T. Klotz M. Braun B. Reifenrath U. Engelmann
First published:07 July 2008 https://doi.org/10.1046/j.1464-4096.2001.02436.x